Tra cứu nhanh: những con số nên biết về chính ngôi nhà mình

Có một nhóm thông tin về chính ngôi nhà mình mà lúc cần thì cần gấp, còn lúc rảnh thì không ai nghĩ tới: van nước tổng ở đâu, cửa rộng bao nhiêu, tường loại gì, năm ngoái ngập tới đâu.

Đây là danh sách những con số đó. Ghi một lần, dùng nhiều năm.

Nhóm 1 — Khi có sự cố, cần trong ba mươi giây

• 🔴 Van nước tổng ở đâu — và khoá theo chiều nào. Ống vỡ lúc nửa đêm thì đây là thông tin đắt nhất trong cả danh sách.
• 🔴 Aptomat tổng ở đâu, và cầu dao từng khu nếu có chia. Dán nhãn từng cái: bếp, phòng ngủ, máy lạnh, bình nóng lạnh.
• Van khoá ga.
• Đồng hồ điện và đồng hồ nước ở đâu, số hiệu là gì.
• Hộp kỹ thuật, nắp cống, hố ga trong khuôn viên.
• Bình chữa cháy và lối thoát thứ hai.

⇒ Với bốn mục đầu, đáng làm thêm một việc: chụp ảnh từng chỗ và lưu vào một thư mục trên điện thoại. Trong lúc luống cuống thì mô tả bằng chữ không nhanh bằng nhìn một tấm ảnh.

Nhóm 2 — Khi mua sắm hoặc sửa chữa

• Kích thước thông thuỷ các cửa — rộng và cao. Đây là con số quyết định có khiêng được tủ, giường, tủ lạnh vào không.
• Chiều rộng cầu thang và chiếu nghỉ, cùng khoảng trống ở chỗ quẹo.
• Diện tích và kích thước từng phòng, kèm chiều cao trần.
• Loại tường — gạch đặc, gạch lỗ, bê tông, hay thạch cao. ⚠️ Mỗi loại cần một kiểu vít nở khác nhau, và bắt sai là đồ rơi sau vài tháng.
• Vị trí dầm và cột nếu biết — chỗ nào khoan được, chỗ nào không.
• Đường dây điện và ống nước đi trong tường nếu có bản vẽ. ⇒ Không có thì ít nhất ghi lại chỗ nào đã từng khoan trúng.
• Mã và màu sơn đã dùng cho từng phòng.
• Loại gạch lát và nơi mua, phòng khi cần thay vài viên.

Nhóm 3 — Thông tin về môi trường quanh nhà

• Mốc ngập cao nhất từng thấy, kèm năm. Ghi bằng một vạch sơn ở chỗ kín trong nhà.
• Hướng nhà — ghi bằng số đo độ, kèm đo ở đâu và ngày đo. Ba thông tin này đi cùng nhau mới có nghĩa.
• Hướng nắng chiếu vào mặt nào, giờ nào — mùa hè và mùa đông khác nhau.
• Hướng gió mạnh trong năm thổi từ đâu tới.
• Chỗ nào trong nhà tối quanh năm, chỗ nào hay ẩm.

Nhóm 4 — Lịch sử của ngôi nhà

• Năm xây, năm các đợt sửa lớn, và sửa những gì.
• Lần thay các thứ có tuổi thọ: chống thấm sân thượng, sơn ngoài, đường điện, bình nóng lạnh, máy bơm, máy lạnh.
• Bảo hành còn hiệu lực tới khi nào của từng hạng mục và từng thiết bị.
• Sự cố đã từng xảy ra — thấm ở đâu, nứt chỗ nào, ống tắc chỗ nào. ⇒ Mục này giá trị hơn vẻ ngoài: khi sự cố lặp lại, biết lần trước xử thế nào là tiết kiệm được cả tiền lẫn thời gian.

Nhóm 5 — Người và số điện thoại

• Thợ điện, thợ nước, thợ chống thấm đã từng làm và làm được việc.
• Ban quản lý hoặc tổ dân phố.
• Một hai nhà hàng xóm — người giữ chìa dự phòng, người báo tin khi mình đi vắng.
• Số khẩn cấp và địa chỉ nhà viết đầy đủ, dán ở chỗ thấy được.

Nhóm 6 — Với ai theo dõi ngày tháng

• Ngày và giờ sinh của người trong nhà — và ghi rõ nguồn: theo giấy khai sinh, hay theo lời kể của bà. ⚠️ Hai thứ đó không phải lúc nào cũng trùng nhau, và biết mình đang dùng nguồn nào là quan trọng.
• Ngày giỗ trong họ, ghi cả âm lịch lẫn dương lịch của năm gần nhất.
• Các mốc của nhà — ngày về nhà mới, ngày khai trương, ngày làm lễ.

Lưu ở đâu

Hai bản, và cả hai đều cần:

1. Một tờ giấy dán trong tủ điện hoặc mặt trong cánh tủ bếp — dùng khi mất điện, mất mạng, hoặc khi người ở nhà không phải bạn.
2. Một bản ảnh hoặc ghi chú trên điện thoại, có sao lưu lên mạng — dùng khi bạn đang ở ngoài và cần tra gấp, hoặc khi cần gửi cho thợ.

⚠️ Đừng để bản duy nhất nằm trong đầu một người. Đó là cách thông tin này mất đi — khi người biết đi vắng, hoặc khi ngôi nhà đổi chủ.

Làm trong một buổi

⇒ Cả danh sách này ghi xong trong khoảng hai tiếng, phần lớn là đi một vòng nhà với cây thước và cái điện thoại.

Và nó có một giá trị phụ mà nhiều người chỉ nhận ra về sau: khi bán nhà hoặc cho thuê, một hồ sơ như vậy làm người mua yên tâm hơn hẳn — nó cho thấy ngôi nhà được chăm, và cho thấy người bán không giấu gì.

Với người ở nhà thuê

Danh sách này vẫn dùng được, chỉ khác ở vài chỗ — và có phần còn quan trọng hơn, vì bạn không phải người biết rõ ngôi nhà từ lúc xây:

• Hỏi ngay ngày dọn vào: van nước tổng ở đâu, aptomat ở đâu, ai là người sửa khi hỏng, và gọi số nào.
• 🔴 Chụp ảnh toàn bộ hiện trạng ngày nhận nhà — tường, sàn, thiết bị, những chỗ đã sẵn xước hay ố. Đây là thứ quyết định chuyện trả cọc khi dọn đi, và nó chỉ tốn mười phút.
• Ghi số công tơ điện nước ngày nhận, chụp ảnh mặt đồng hồ.
• Hỏi khu này có ngập không và tầng trệt có vào nước không — hỏi cả hàng xóm chứ đừng chỉ hỏi chủ nhà.
• Ghi lại những gì được phép và không được phép — khoan tường, sơn lại, nuôi thú, đốt nhang. Ghi bằng tin nhắn với chủ nhà chứ đừng nhớ miệng.

⇒ Và mang theo được: toàn bộ hồ sơ này đi cùng bạn sang nhà sau dưới dạng một mẫu ghi chú. Lần chuyển nhà thứ hai sẽ nhanh hơn hẳn lần đầu, vì bạn đã biết mình cần hỏi gì.

Ba việc làm ngay hôm nay, mỗi việc năm phút

1. Đi tìm van nước tổng và thử khoá nó một lần. Rất nhiều người nghĩ mình biết nó ở đâu cho tới lúc phải tìm trong bóng tối với nước đang chảy. Khoá thử rồi mở lại — năm phút, và nó là năm phút đáng giá nhất trong bài này.
2. Dán nhãn các cầu dao trong tủ điện. Nhờ một người đứng trong phòng, bạn bật tắt từng cái, rồi ghi lên nhãn. Nhà nào cũng nên có, và gần như nhà nào cũng chưa làm.
3. Đo thông thuỷ cửa chính và cửa phòng ngủ lớn nhất, ghi vào điện thoại. Lần sau đứng ở cửa hàng nội thất, con số đó tiết kiệm cho bạn một quyết định sai.

⇒ Ba việc này không cần chờ có thời gian rảnh, và làm xong thì phần khó nhất của cả danh sách đã qua.