Hồ sơ khẩn cấp của căn nhà: một trang giấy ai trong nhà cũng đọc được

Mục này đã có bài về những con số nên biết của chính ngôi nhà mình. Bài này làm phần đi kèm, và là phần chỉ có giá trị khi chuẩn bị trước: một trang giấy cho lúc có sự cố.

Lý do rất đơn giản. Khi nước phun, khi khét mùi điện, khi có mùi gas, không ai kịp đi tìm van khoá ở đâu — và người ở nhà lúc đó có khi lại là người ít biết nhất.

Bốn vị trí phải biết trước

1. Van khoá nước tổng — và khoá theo chiều nào. Thử vặn một lần cho biết nó có cứng không.
2. Aptomat tổng và bảng điện, kèm việc mỗi cầu dao phụ trách khu nào.
3. Van bình gas hoặc van gas tổng, và cách khoá.
4. Lối thoát: cửa chính, cửa phụ, cửa lên mái — và chìa để ở đâu.
5. Đi một vòng chỉ cho cả nhà, không chỉ nói miệng; người lớn tuổi và trẻ lớn cũng nên biết.
6. Chụp ảnh từng vị trí và dán ảnh vào trang giấy nếu chỗ đó khuất.

Trang giấy gồm những gì

• Địa chỉ đầy đủ của nhà — nghe thừa, nhưng lúc hoảng thì người ta quên, và người gọi giúp có thể là khách.
• Bốn vị trí ở trên, mô tả ngắn gọn kèm ảnh.
• Số điện thoại cần gọi: thợ điện, thợ nước, ban quản lý toà nhà, hàng xóm thân, người nhà.
• Số của các dịch vụ khẩn cấp theo đúng số đang dùng tại địa phương mình.
• Vị trí bình chữa cháy và hạn sử dụng gần nhất.
• Vị trí hộp thuốc và đèn pin.
• Ghi chú riêng của nhà: ai có bệnh cần thuốc hằng ngày, nhà có ai khó di chuyển.

Dán ở đâu

• Mặt trong cánh tủ bếp hoặc cạnh tủ điện — chỗ ai cũng mở tới.
• Một bản nữa ở gần cửa ra vào.
• Một ảnh chụp trong điện thoại của mọi người trong nhà.
• Không dán chỗ chỉ một người biết; mục đích của nó là để người khác dùng được.
• Chữ to, in đậm phần vị trí — đọc trong lúc vội thì cỡ chữ quan trọng hơn thẩm mỹ.

Ba tình huống và ba dòng đầu tiên

• Mùi gas: khoá van, mở cửa cho thoáng, không bật tắt công tắc, không bật quạt, ra ngoài rồi gọi người có chuyên môn.
• Chập điện, mùi khét ở bảng điện: ngắt aptomat khu vực đó rồi gọi thợ; không tự đấu nối.
• Nước phun hoặc rò lớn: khoá van tổng trước, rồi mới xử phần còn lại; nếu nước gần khu có điện thì ngắt điện khu đó trước.
• Ba dòng này nên nằm ngay đầu trang, trước cả danh sách số điện thoại.

Cháy: phần không thương lượng

• Ưu tiên ra ngoài và gọi cứu hộ, không ưu tiên cứu đồ.
• Chuồng cọp phải mở được từ bên trong, khoá để một chỗ cố định và cả nhà đều biết.
• Lối thoát và cầu thang không chất đồ, kể cả tạm một buổi.
• Cháy dầu trong chảo thì đậy vung và tắt bếp — tuyệt đối không đổ nước.
• Bình chữa cháy để gần cửa, không để ngay cạnh bếp vì lửa lớn thì không lại gần được.
• Tập một lần với cả nhà: ai ra lối nào, gặp nhau ở đâu. Mười phút cho một việc có thể cứu mạng.

Túi đồ để sẵn

• Đèn pin và pin dự phòng — đèn điện thoại dùng tạm được nhưng hết pin nhanh và mình lại cần điện thoại.
• Một bộ chìa khoá dự phòng của mọi cửa, để một chỗ cố định.
• Ít tiền mặt, vì mất điện thì thanh toán điện tử cũng khó.
• Thuốc men của người trong nhà cần dùng hằng ngày, đủ vài ngày.
• Bản chụp giấy tờ quan trọng trong túi chống nước.
• Nước và ít đồ ăn để được, nhất là ở vùng hay mưa bão.

Người ở nhà một mình ban ngày

• Người lớn tuổi hoặc trẻ lớn ở nhà thì càng cần trang giấy này — họ mới là người gặp sự cố đầu tiên.
• Dạy một câu duy nhất cho đơn giản: có mùi lạ hoặc có tiếng lạ thì ra ngoài trước, gọi sau.
• Số của hàng xóm thân nên nằm ngay đầu danh sách, vì họ tới nhanh nhất.
• Điện thoại để chỗ dễ lấy, không cất trong ngăn kéo khoá.
• Nhắc lại vài tháng một lần; nhớ một lần rồi quên là chuyện thường.

Thông tin về hệ thống trong nhà

1. Loại ống nước và năm lắp đặt, nếu biết.
2. Sơ đồ đường điện — chụp lại lúc thi công hoặc lúc sửa, đây là lúc duy nhất chụp được.
3. Đường ống chạy trong tường ở đâu, để lần sau khoan không đụng.
4. Số công tơ điện nước và chỗ đặt.
5. Đời máy và năm mua của thiết bị lớn: bình nóng lạnh, máy lạnh, máy bơm.
6. Ngày bảo trì gần nhất của từng thứ.

Mất điện, mất nước kéo dài

• Máy phát điện chỉ chạy ngoài trời, xa cửa và cửa sổ — chạy trong nhà, gara hay hiên kín gây ngộ độc khí CO.
• Tuyệt đối không đấu ngược máy phát vào điện nhà qua ổ cắm; nguy hiểm cho cả người sửa điện ngoài đường.
• Không đốt than sưởi trong phòng kín — cùng lý do, và đây là tai nạn đã xảy ra nhiều lần.
• Nến để trên đế không cháy, xa rèm giấy, và không để cháy khi ngủ.
• Tủ lạnh thì hạn chế mở; đóng kín thì giữ lạnh được khá lâu.
• Trữ sẵn ít nước sinh hoạt nếu khu hay cúp nước.

Nhà thuê và chung cư

• Nhà thuê thì hỏi chủ nhà ngay ngày nhận về vị trí van khoá và aptomat — đừng đợi tới lúc cần.
• Chung cư thì ghi thêm: số ban quản lý, lối thoát hiểm của tầng, vị trí họng nước chữa cháy.
• Biết cầu thang bộ ở đâu và đi thử một lần; lúc mất điện thì thang máy không dùng được.
• Hỏi quy định của toà nhà về việc báo sự cố và về giờ liên hệ.
• Người ở một mình thì gửi bản chụp cho một người thân, phòng khi cần nhờ ai đó tới.

Ghi cả phần bảo hiểm và giấy tờ

• Có bảo hiểm cho nhà hay cho tài sản không, số hợp đồng và số tổng đài.
• Điều khoản nào được bồi thường — đọc một lần cho biết, đừng đợi lúc có chuyện mới đọc.
• Chụp ảnh thiệt hại trước khi dọn nếu xảy ra sự cố; nhiều thủ tục cần ảnh hiện trạng.
• Giữ hoá đơn sửa chữa kèm ngày tháng.
• Không rõ phạm vi bảo hiểm thì hỏi chính đơn vị bảo hiểm, đừng suy đoán.

Cập nhật mỗi năm một lần

• Chọn một mốc cố định, ví dụ dịp dọn nhà cuối năm.
• Kiểm số điện thoại còn dùng được không; thợ đổi số là chuyện thường.
• Kiểm hạn bình chữa cháy và pin đèn pin.
• Thử vặn van khoá nước — van lâu không dùng hay bị kẹt, và biết trước thì sửa được.
• Cập nhật khi có người mới chuyển vào nhà, và chỉ cho họ ngay.

Một điều đáng nhớ

Trang giấy này không tốn gì ngoài một buổi tối, và nó thuộc loại chuẩn bị mà mình mong là không bao giờ phải dùng tới.

Nhưng nếu phải dùng thì nó rút ngắn đúng khoảng thời gian quan trọng nhất — khoảng vài phút đầu, khi mọi thứ còn nhỏ.

Câu hỏi thường gặp