Tra một địa chỉ trước khi tới xem nhà: làm được gì bằng điện thoại
Đi xem nhà tốn thời gian: hẹn môi giới, chạy qua thành phố, đứng mười lăm phút rồi về. Phần lớn những chuyến đi vô ích có thể loại bớt từ trước, bằng đúng cái điện thoại đang cầm.
Bài này là danh sách những thứ tra được từ xa, và quan trọng hơn — những thứ không tra được từ xa.
Tra bằng bản đồ
- Đường vào. Hẻm rộng mấy mét, ô tô vào được không, có phải đi vòng không. Ảnh vệ tinh cho bạn biết ngay.
- Khoảng cách tới chỗ bạn đi mỗi ngày — chỗ làm, trường con, chợ. Đo bằng thời gian đi vào giờ cao điểm, không đo bằng kilômét.
- Bên cạnh là gì. Xưởng, quán nhậu, trạm xăng, bãi rác, trường học, bệnh viện — mỗi thứ kéo theo tiếng ồn và giờ giấc riêng.
- Hướng của mặt nhà. Bản đồ cho bạn con số gần đúng, đủ để biết nhà đón nắng chiều hay không.
Ảnh đường phố: xem cả ảnh cũ
Chức năng xem ảnh đường phố thường có nhiều bản chụp ở các thời điểm khác nhau. Lật lại vài năm trước cho bạn biết mấy thứ đáng giá:
- Khu này đang lên hay đang xuống.
- Nhà có bị sửa chữa gì lớn không.
- Vỉa hè có bị chiếm dụng thường xuyên không.
- Con đường trước nhà từng bị đào lên bao nhiêu lần.
Tìm tên đường kèm mấy từ khoá
Gõ tên đường hoặc tên khu kèm các từ như ngập, kẹt xe, mất nước, quy hoạch — rồi đọc cả tin bài lẫn bình luận của người sống ở đó. Cách này thô nhưng nhiều khi ra đúng thứ môi giới sẽ không kể.
Lưu ý đọc cho tỉnh: bình luận trên mạng thiên về chuyện xấu, vì người hài lòng ít khi viết gì. Dùng nó để biết cần hỏi gì khi tới nơi, đừng dùng nó để kết luận.
Nhìn kỹ ảnh rao bán
- Đếm số ảnh. Rao bán mà chỉ có ba ảnh chụp cùng một góc thì phần còn lại có lý do không được chụp.
- Tìm ảnh nhà vệ sinh và bếp. Hai chỗ này là nơi lộ tình trạng thật; thiếu cả hai là dấu hiệu.
- Nhìn ra ngoài cửa sổ trong ảnh — nhiều khi thấy được bức tường nhà bên cách đó một mét.
- Nhìn trần và chân tường tìm vết ố, vết nứt, vệt ẩm.
- Nhớ rằng ảnh chụp bằng ống kính rộng làm phòng trông rộng hơn thật.
Hỏi trước khi đi, bằng tin nhắn
Bốn câu này trả lời qua tin nhắn được, và tiết kiệm cho bạn cả buổi:
- Diện tích sử dụng thật là bao nhiêu, và giấy tờ hiện ở dạng nào?
- Nhà hướng nào, tầng mấy, có thang máy không?
- Tiền điện nước tính thế nào — giá dân hay giá kinh doanh?
- Còn ai đang ở trong đó không, và khi nào dọn được?
Ai trả lời vòng vo bốn câu này thì buổi xem nhà nhiều khả năng cũng vòng vo như vậy.
Tra về toà nhà, không chỉ tra về căn hộ
Với chung cư, phần lớn thứ ảnh hưởng tới đời sống hằng ngày nằm ở toà nhà chứ không nằm trong căn hộ:
- Tên toà nhà gõ lên mạng thường ra hội nhóm cư dân — đó là nơi nói thẳng nhất về phí quản lý, thang máy, nước, gửi xe.
- Toà bao nhiêu tầng, mấy thang máy — tỉ lệ này quyết định bạn đợi bao lâu mỗi sáng.
- Chỗ để xe đủ hay đã kín, và phí bao nhiêu.
- Toà bàn giao năm nào. Toà mới thì còn bảo hành; toà cũ thì đáng hỏi quỹ bảo trì đang thế nào.
Giá: so trước khi nghe báo giá
Trước khi đi, dành mười phút xem mấy căn tương tự cùng khu đang rao bao nhiêu. Không phải để mặc cả, mà để biết mình đang đứng ở đâu trên thang giá — chênh lệch lớn so với mặt bằng luôn có lý do, tốt hoặc xấu, và đó là câu đáng hỏi thẳng khi tới nơi.
Cũng nên xem tin đó đã đăng bao lâu. Một căn rao mấy tháng chưa đi thường có chuyện, và cũng thường là chỗ thương lượng được.
Ghi lại trước khi đi
Mở một ghi chú, mỗi địa chỉ một mục, ghi sẵn ba dòng: thứ mình thích qua ảnh · thứ mình nghi ngờ · câu sẽ hỏi khi tới. Xem tới căn thứ tư thì mọi thứ bắt đầu lẫn vào nhau, và không có ghi chú thì bạn sẽ nhớ nhầm căn này sang căn kia.
Những thứ chắc chắn không tra được từ xa
Đây mới là phần cần nói rõ, kẻo tra xong lại tưởng mình đã biết đủ:
- Mùi. Không có cách nào tra từ xa, và mùi là thứ khó sửa nhất.
- Tiếng ồn theo giờ. Ảnh vệ tinh không nói cho bạn biết quán bên cạnh mở nhạc tới mấy giờ.
- Áp lực nước và tình trạng điện.
- Hàng xóm.
- Cảm giác trong nhà lúc buổi chiều — sáng tối, nóng lạnh, gió có vào không.
Vì vậy phần tra từ xa chỉ có một mục đích: loại bớt chỗ không đáng đi, để dành thời gian cho chỗ đáng đi — và khi đã tới thì đi vào đúng những thứ ở trên.
Một cảnh báo nhỏ
Tin rao trên mạng có cả tin thật lẫn tin dựng lên để câu người gọi: ảnh đẹp, giá rẻ bất thường, tới nơi thì "căn đó vừa có người đặt rồi, để em dẫn anh xem căn khác".
Dấu hiệu quen thuộc: giá thấp hơn hẳn mặt bằng khu đó, ảnh trông như ảnh mẫu, không cho xem giấy tờ, và hối bạn đặt cọc giữ chỗ trước khi tới xem. Không chuyển bất cứ khoản nào trước khi tận mắt thấy nhà và thấy giấy tờ.
Ba điều gọn lại
- Bản đồ và ảnh đường phố cũ cho bạn biết đường vào, hàng xóm và hướng nhà trước khi ra khỏi cửa.
- Bốn câu hỏi qua tin nhắn loại được phần lớn chuyến đi vô ích.
- Mùi, tiếng ồn theo giờ và hàng xóm thì không tra được từ xa — đó chính là việc của buổi tới xem.